Omurganın Şekil Bozuklukları

Omurga vücudumuzun merkezinde yer alan, bedenimizi ayakta tutmaya yarayan, hareket etmemizi sağlayan ve 5 bölüme ayrılan bir yapıdır. Yukarıdan aşağıya doğru bölümlere ayırırsak servikal olarak adlandırdığımız boyun, torakal olarak adlandırdığımız sırt, lomber olarak adlandırdığımız bel, koksiks olarak adlandırdığımız sakrum ve kuyruk sokumundan oluşur. Bununla birlikte omurilik sistemimizi dışardan gelen çarpma gibi şiddetli darbelere korumaya yarayan ve omur kemiklerimizin ortasında yer alan omurilik kanalı bulunur. 

Yaşam şekli, genetik yatkınlıklar ve benzeri birçok etmene bağlı olarak omurgada şekil bozuklukları görülebilir. Omurga şekil bozuklukları hem neden olduğu ağrılar sebebiyle, hem de yol açabileceği hareket kısıtlılıkları sebebiyle kişinin yaşam kalitesini büyük ölçüde negatif yönde etkileyebilmektedir.    

EMOT Plus Hastanesi Omurga Sağlığı Merkezi’nde, omurga eğrilikleri, bel kayması, kamburluk, osteoporoz kaynaklı şekil bozukluklarının tedavi ve izlemleri beyin cerrahı, ortopedist ve fizik tedavi uzmanlarımız tarafından yapılmaktadır.

Omurganın Şekil Bozuklukları Nedir?

Omurganın yapısına yandan bakıldığında “S” şekli ile karşılaşırız. Bu vücudumuzun önüne ve arkasına doğru kıvrılmış bir şekilde kendisini gösterir. Bununla birlikte omurganın yapısı kişiden kişiye değişiklik gösterebilir. Belli bir dereceye kadar olan kavislenmeler hekimler tarafından normal olarak değerlendirilmektedir.   

Omurgadaki şekil bozukluğunu ifade eden, skolyoz, kifoz, osteoporoz, ankilozan spondilit, bel kayması, hiperlordoz, omurganın yandan bakıldığında normal duruşunun ötesinde öne ve arkaya doğru bozulması nedeniyle oluşan dengesizlik yani sagittal denge bozukluğu  vb. gibi rahatsızlıklar mevcuttur. 

Omurgada farklı nedenlerle anormal şekilde nitelendirilebilen eğrilikler görülebilir. Doğuştan gelen omurga rahatsızlıkları ile beraber, büyüme sürecinde de ortaya çıkabilir. Yaşlılık sürecinde ise, yaşlanmaya bağlı omurga şekil bozukluklarını görmek mümkündür. 

Omurga şekil bozukluklarının tedavileri, hastalığın şiddetine göre değişiklik göstermektedir. Cerrahi olmayan yöntemlerle tedavi edilebilen ve kişinin ağrılarını sonlandıran tedavilerle birlikte, hastalığın ilerlemiş aşamalarında ameliyat tercih edilebilmektedir. 

Yaygın Omurga Şekil Bozuklukları Nelerdir? 

Omurgadaki şekil bozukları, doğal eğriliğin kaybolmasıyla oluşur. Ağrı ile kendini belli eder ve hareket kısıtlılıklarına yol açar. Boyun (servikal), sırt (torasik), bel (lumbar) bölgelerinde gerçekleşen eğrilmeler, bulundukları bölgeye göre farklı bir rahatsızlığın habercisidirler. Sıklıkla görülen omurga eğriliği rahatsızlıkları nelerdir? 

Skolyoz

Omurganın S veya C şeklini almasına neden olan, omurganın yana doğru eğilmesi durumudur.  Omurganın yapısal bozukluğu skolyoza neden olabilir. Bununla birlikte yapısal olmayan nedenlerle de karşılaşılabilir. Günümüzde omurga deformitelerinden en sık rastlanan rahatsızlıklardan biridir. 

Kifoz

Halk arasında kamburluk adıyla bilinen kifoz, sağlıklı bir omurga yapısına kıyasla sırt ve göğüs bölgesinde gözlemlenen eğrilik ile kendisini gösterir. Baş bölgesinin vücuda göre öne doğru çıkması, bel çukurunun normalden daha fazla olması ve sırt bölgesinde fark edilir bir çıkıntı ile kendisini gösterir. 

Lordoz

Bel ve boyun bölgelerinde içe doğru görülen eğriliktir. Boyun bölgesinde yer alan 30 ile 40 derecelik bir eğri, lomber omuragada ise 40 ile 60 derece aralığındaki eğriler normal kabul edilmektedir. Özellile obezite durumlarında sıklıkla görülebilmektedir. 

Ankilozan Spondilit

Özellikle omurga, pelvis ve kalça eklemlerinde kendini hissettiren, omurga ve eklemleri etkileyen kronik bir romatizmal hastalıktır. Ankilozan Spondilit rahatsızlıklarının nedeni tam olarak bilinememekle birlikte genetik farklılıkların önemli bir etken olduğu düşünülmektedir. 

Omurga Şekil Bozukluklarının Nedenleri Nelerdir? 

Yaşam şekli, genetik faktörler, yaşa bağlı görülen deformasyonlar, travmalar gibi birçok neden omurgada şekil bozukluklarına neden olabilir. Omurga şekil bozukluklarında ankilozan spondilit rahatsızlıklarında olduğu gibi kökeni bilinmeyen idiyopatik vakalarla da karşılaşılmaktadır. Omurga şekil bozukluklarının bazı nedenleri: 

Genetik yatkınlık: Omurga deformasyonları genetik yatkınlıklara bağlı olarak görülebilmektedir. Örneğin, skolyoz sıklıkla genetik aktarımla ilişkilendirilen bir rahatsızlıktır. 

Yaşa bağlı etmenler: Yaşın ilerlemesiyle beraber omurgada deformasyonlar artabilmektedir. Omurgadaki disklerin zamanla yıpranması, çeşitli omurga rahatsızlıklarını tetikleyebilmektedir. 

Travmalar: Düşme, kaza veya akut yaralanmalardan kaynaklanan diğer nedenler omurga deformasyonlarına yol açabilmektedir. Travmalar, kalıcı hasarlara neden olabilmektedir. 

Enfeksiyonlar: Kimi enfeksiyonlar omurga yapısında bozulmaya neden olabilmektedir. Omurgada görülen tümörler ya da nörolojik temelli rahatsızlıklar omurga deformasyonuna yatkınlığı artırmaktadır.

Postüral Bozukluklar: Omurga deformasyonları doğuştan gelebildiği gibi sonradan da gelişebilmektedir. Bunun temel sebebi olarak hatalı duruş alışkanlıkları gösterilebilmektedir.  

Omurga Şekil Bozukluklarının Belirtileri Nelerdir?

Omurga vücudun temelini oluşturmaktadır. Ayakta durabilmemizi ve hareket kabiliyeti kazanabilmemizi sağlar. Omurga şekil bozukluğu yaşandığında ağrı, kas spazmı, hareket kısıtlamaları gibi belirtiler ortaya çıkabilir. Omurga şekil bozukluklarının en belirgin belirtileri aşağıdaki gibidir. 

Ağrı: Omurga şekil bozukluğu kendisini özellikle bel, boyun ve sırt bölgesinde görülen ağrı ile belli eder. Ağrı şiddetine göre vücudun diğer bölgelerinde de hissedilir hale gelebilir. 

Hareketlerin kısıtlanması: Omurga hareket ile birebir ilişkili olduğu için, omurgada hissedilen bir deformasyon hareket kısıtlılığı ile kendisini belli edebilir. Örneğin, boyun hareketlerinin kısıtlanması omurga deformasyonu nedeni ile gerçekleşebilir. 

Omuz ve kalçada görülen asimetri: Omuz ve kalça omurgaya bağlı olduğu için, herhangi bir deformasyon aynı zamanda omuz ve kalça bölgesinde asimetriye neden olabilmektedir. Örneğini skolyoz şikayeti yaşayan bir hastanın omuz bölgesinde asimetri ile karşılaşılabilmektedir. 

Nefes darlığı: Kifoz gibi rahatsızlıklar göğüs kafesini sıkıştırdığı için, kifoz yaşayan biri belirtisini nefes darlığı şeklinde hissedebilir. 

Kas spazmları: Omurga deformasyonlarında, deformasyonun görüldüğü bölgedeki kaslar normalin üstünde çalışmasıyla spazm yaşanabilir. Bu durum, spazm yaşayan kişide ağrı olarak kendisini belli eder. 

Bağırsak ve mesane kontrol problemleri: Omurga deformasyonunun ileri aşamalarında bağırsak ve mesane kontrol problemleriyle karşılaşılmaktadır. Bu durumda vakit kaybetmeden bir hekime danışılması önerilir. 

Omurga Şekil Bozukluklarında Tedavi Yöntemleri Nelerdir? 

Omurga şekil bozukluklarında tedavi yöntemleri cerrahi olan ve cerrahi olmayan tedavi yöntemleri şeklinde ikiye ayrılmaktadır. Cerrahi olmayan tedavi yöntemlerinin yetmediği durumlarda cerrahi müdahalelere başvurulur. EMOT Plus Hastanesi Omurga Sağlığı Merkezi’nde tedavi yöntemleri beyin cerrahı, ortopedist ve fizik tedavi uzmanlarımız tarafından multidisipliner bir yaklaşımla ele alınmaktadır. 

Gözlem: Müdahaleye gerek duyulmayan hafif omurga eğriliklerinde gözlem ön planda tutularak şekil bozukluğunun seyri hekim tarafından belirli bir süreçte izlenebilir. 

Fizik Tedavi: Fizik tedavi postürün düzelmesinde, kasların güçlenmesinde ve kişinin hareket kabiliyetini yeniden kazanabilmesinde büyük bir önem taşımaktadır. Fizik tedavi ve rehabilitasyon ile omurga deformasyonu yaşayan kişiler cerrahi bir müdahaleye gerek kalmadan iyileşebilmektedir. 

Ağrı Yönetimi: Burada amaç ağrının hafifletilmesini sağlamak ve kişinin yaşam kalitesini artırmaktır. Ağrı kesici ilaçlar ve oluşan iltihabı önleyen ilaçlar ağrının azalmasına ve önlenmesine yardımcı olur. 

Cerrahi Müdahaleler: Omurga deformitesinin şiddetli olduğu durumlarda ve hekim yönlendirmesi sonucunda cerrahi müdahalelere başvurulur. Skolyoz ameliyatı, kifoz ameliyatı ve omurga füzyonu bu ameliyatlar arasındadır. 

Omurga Şekil Bozukluklarını Önlemek İçin Ne Yapılabilir? 

Omurga şekil bozuklukları rahatsızlıklarında erken teşhis önem taşımaktadır. Bu nedenle hissedilen bir ağrı ya da ihtiyaç durumunda ertelemeden doktora başvurmak, ileri zamanlarda oluşabilecek negatif durumları da önleyecektir. Bununla beraber omurganızda oluşabilecek şekil bozukluklarını önleyebilmek için, 

Doğru Postür: Doğru duruş alışkanlıkları sayesinde omurga sağlığınızı koruyabilir, ileri yaşlarda oluşabilecek omurga deformasyonlarının önüne geçebilirsiniz. 

Düzenli Egzersiz: Omurga sağlığını destekleyen ve bilinçli bir şekilde yapılan egzersizler ile kaslarınızı güçlendirerek omurganızı koruyabilirsiniz. 

İdeal Kilo Kontrolü: Sağlıklı beslenerek ve günlük hareket hacminizi genişleterek omurga deformasyonunu önleyebilirsiniz. 

Doğru Yatak Seçimi: Vucut ağırlığınıza ve vücut yapınıza uygun bir yatak seçimi ile omurganızı rahatlatabilir ve sağlıklı bir pozisyonda uyuyarak omurga sağlığınızı koruyabilirsiniz.