Boyun Fıtığı

Omurga Sağlığı Merkezi’nde, doktorunuz ve fizyoterapistinizin desteği ile yaşam tarzınızda yapacağınız değişiklikler, fizik tedavi uygulamaları ve boyun fıtığı egzersizleri iyileşmenizde etkili olacaktır. Ayrıca boyun fıtığının cerrahi tedavisinde güvenilir tekniklerle kısa sürede iyileşme sağlanır.

Yaş aldıkça, omurgadaki diskin halkası sıvı içeriğini kaybeder ve şok emme açısından daha az etkili hale gelir. Servikal bölgedeki halkanın yırtılması ve jöle kıvamındaki maddenin dışarı çıkarak omuriliğe ve/veya sinir köklerine baskı yapmaya başlamasına boyun fıtığı (servikal disk hernisi) denir.

Birini boyun fıtığına yatkın hale getirebilecek birçok faktör vardır: akut travma (örn. motorlu araç kazası), zayıf teknikle ağırlık kaldırma, düzenli olarak uzun süre oturmak (örneğin kötü ergonomiye sahip masa başı çalışması), Aşırı kilolu olmak ve yaşlılık. 

Boyun Fıtığı Nedir?

Servital disk hernisi yani boyun fıtığı, genellikle daha ileri yaşlarda kendini gösteren ancak, günümüz yaşam koşulları nedeniyle son yıllarda daha genç bireylerde de görülme oranı artan bir rahatsızlıktır. Servital diskler boyun bölgesinde yer alır ve baş hareketlerini desteklemekle birlikte şok emilimini sağlarlar. Zamanla ya da olumsuz koşullarda disklerin yapısında bozulma meydana gelebilir ve disk içinde yer alan sıvı dış tabakadan yayılarak sinir köklerine baskı yapar. Boyun bölgesinde yer alan disk yapısındaki hasar sonucunda, boyun fıtığı meydana gelir. 

Genellikle boyundan başlayan ve omuzlardan kollara doğru yayılarak ağrı ve uyuşma hissine neden olan boyun fıtığı,el parmaklarında da karıncalanma hissine yol açabilir. Boyun fıtığı teşhisi konan bir hastanın rahatsızlığı omuriliğini etkiliyorsa şayet, nörolojik problemlere yol açabilir. Bu durumda kişi, yürüme güçlüğü ve denge kaybı şikayetlere sahip olabilir.  

Boyun Fıtığı Neden Olur?

Yaş faktörü, yaşam tarzı, sigara kullanımı, bilinçsiz egzersiz programları, hareketsizlik gibi etmenler boyun fıtığına neden olabilmektedir. Tüm bu nedenler ile beraber travma ve yaralanmalar, kas güçsüzlükleri ve stres gibi faktörlerde boyun fıtığı oluşumuna neden olabilir. Boyun fıtığının en belirgin nedenleri aşağıda liste şeklinde sıralanmıştır. 

• Yaş ilerlemesi kaynaklı dejenerasyonlar 
• Travmalar ve yaralanmalar
• Postür problemleri ve hatalı duruş pozisyonları
• Kronikleşmiş stres
• Sigara kullanımı
• Genetik yatkınlıklar
• Bilinçsiz yapılan spor

Yaşa Bağlı Gelişen Dejeneratif Süreçler 

Yaşın ilerlemesi ile birlikte vücutta yıpranmalar meydana gelmektedir. Anulus fibrosus adı verilen diskin dış tabakası güçsüzleştiğinde yırtılma meydana gelebilir. Çoğunlukla 40 yaş ve üstü bireylerde meydana gelen bu durum boyun fıtığına neden olur. 

Travma & Yaralanma

Yüksek enerjili travmalar arasında yer alan trafik kazaları, düşme vakaları ve sporda yaşanan yaralanmalar disk dokusunda hasara ve buna bağlı olarak boyun fıtığına neden olabilir. Sıklıkla karşılaşılan durumlar biri, “kamçı yaralanmaları” adı verilen boynun ani bir hareketle öne ve arkaya gitmesine neden olan hareketlerdir. 

Zorlanmaların Tekrarlanması

Masa başında çalışan kişilerin sürekli olarak hatalı duruş pozisyonunda çalışması, boynun sürekli olarak eğilmesine ve o şekilde uzun süre kalmasına neden olan telefon kullanım alışkanlıkları, taşınması zor olan ağır yüklerin düzenli aralıklarla kaldırılması ve benzeri davranışlar disklerin aşınmasına neden olarak boyun fıtığına sebebiyet vermektedir. 

Postür Problemleri ve Hatalı Duruşlar

Teknoloji boynu olarak adlandırılan ve bilgisayarların, tabletlerin ve telefonların hatalı bir duruşta kullanımından kaynaklanan durumlar boyun fıtığının habercisi niteliğindedir. Bununla beraber sürekli olarak bacak bacak üstüne atılması, ve televizyon izlenirken yanlış duruşların benimsenmesi boyun fıtığına neden olmaktadır.

Genetik Yatkınlık

Aile geçmişinde boyun fıtığı görülen kişiler, boyun fıtığı rahatsızlığına yatkın olabilmektedirler. Genetik yatkınlık, boyun fıtığının bireylerde daha erken yaşta görülme olasılığını artırmaktadır. 

Boyun Fıtığı Belirtileri Nelerdir?

Sinir köklerine veya omuriliğe baskı yapan disklerin neden olduğu boyun fıtığının belirtileri kişilerde farklı şekilde kendini gösterebilir. Aynı zamanda diskin uyguladığı baskının bölgesi ve şiddeti de çeşitli belirtilere neden olabilir. Boyun fıtığının en yaygın belirtileri aşağıda maddeler halinde sıralanmıştır. 

• Boyun bölgesinde hissedilen ağrı 
• Omuz bölgesinden kollara doğru yayılan ağrı
• Karıncalanma ve uyuşma hissi
• Kaslarda hissedilen güçsüzlük 
• Boyun hareketlerinde kısıtlılık
• Baş ağrısı 
• Denge problemleri ve baş dönmesi
• Kulakta çınlama
• Öksürme ve hapşırma gibi eylemlerde boyunda ağrı hissedilmesi
• Boyun Ağrısı

Boyun bölgesinde hissedilen yoğun ağrı hissi, ağrının şiddetine göre baş bölgesine ve omuzlara yayılabilir. Fıtıklaşmış olan diskin sinir uçlarına ve dokulara yaptığı baskı özellikle boyun hareket ettirildikçe artış gösterebilir. 

Kollara ve Ellere Yayılan Ağrı

Boyun fıtığı, boyun bölgesinde ağrı yapabildiği gibi, omuzdan kollara doğru yayılabilir ve el parmaklarında uyuşukluk ya da karıncalanma hissine yol açabilir. Fıtığın yer aldığı bölgeye göre ağrı, sağ kolda veya sol kolda hissedilebilir. 

Karıncalanma & Uyuşma 

Sinir iletişiminin kesintiye uğramasıyla ortaya çıkan karıncalanma hissi, fıtığın yer aldığı bölgeye göre değişiklik göstermektedir. Örneğin, el baş parmağında ve el işaret parmağında kendini gösteren uyuşma, C6 sinirine baskı uygulandığına işaret edebilir. 

Kaslarda Hissedilen Güçsüzlük

Boyun fıtığı rahatsızlığının ihmal edilmemesi gereken belirtilerinden biridir. El ve kol kaslarında oluşan kas kaybı, bir nesneyi tutarken zorlanma ya da el becerilerinde azalma şeklinde kendini gösterebilir. 

Hareketlerin Kısıtlanması

Boyun fıtığı yaşayan kişiler, boyun hareketlerinde kısıtlanma ile karşılaşabilirler. Örneğin, boyun sağdan sola ya da soldan sağa doğru hareket ettirilirken ağrı ya da sıkışma hiisedilebilir.    

Baş Ağrısı

Genellikle boyun arkasında hissedilen, şakaklara yayılan ve göz çevresine doğru genişleyen baş ağrılarına neden olabilen boyun fıtığı, bir belirti olarak migrene yatın olan bireylerde daha şiddetli ortaya çıkabilir.  

Boyun Fıtığı Nasıl Teşhis Edilir?

Alanında uzman doktor, ağrıların karakterini, hangi bölgeye doğru yayıldığını ve ne zaman başladığını sorar ve yaşam tarzınızla ilgili bilgileri değerlendirir. Sonrasında kapsamlı bir fiziki muayene yapar. Fiziki muayenede duyu ve refleksleri, kaslardaki gücü de gözlemler. Buna ek olarak bir MR taraması veya bilgisayarlı tomografi gerekebilir. EMOT Plus Omurga Sağlığı Merkezi‘nde, tüm araştırmaların sonuçları ve izlenecek tedavi yöntemi, beyin cerrahisi, ortopedi ve fizik tedavi uzmanlarının ortak görüşü ile belirlenir.

Anamnez sırasında; Doğru teşhis etkili bir tedavinin ilk adımıdır. Boyun fıtığı teşhisi süresinde hastanın öyküsü detaylı bir şekilde dinlenir. Tıbbi geçmişi ile birlikte hissedilen belirtilen başlangıcı, ağrının şiddeti ve yoğun olarak hissedildiği alan gibi değişkenler değerlendirilir. Bununla birlikte, eğer varsa daha önce yaşanmış kazalar ve travmalar hakkında bilgi alınır.    

Fiziki muayene sırasında; Boyun fıtığını işaret edebilecek sinir fonksiyonları ve refleksler değerlendirilir. Bununla birlikte muayene sırasında boynun farklı yönlere hareketiyle beraber, hissedilen ağrıya ve ağrının şiddetine bakılır. Uzman doktorun yönlendirmesiyle ve gerekli bulduğu vakalarda duyu testleri, kas gücü testleri ve hareket aralığı testleri de uygulanabilmektedir. 

Görüntüleme yöntemleri; fıtığın kesin teşhisi için önem taşımaktadır. Boyunda yer alan omurga kemiklerinin yapısal durumunu incelemek için röntgen; yumuşak doku hasarlarının tespiti ve sinir köklerinde veya omurilikte görülen baskıyı anlamak için MR (Manyetik Rezonans Görüntüleme); kemik yapılarındaki detaylı incelemeler için BT (Bilgisayarlı Tomografi); sinirlerin ve kasların elektriksel aktivitesini ölçmek için ise EMG (Elektromiyografi) gibi yöntemler, hekim yönlendirmesi sonucunda kullanılabilir.

Boyun Fıtığı Tedavileri

Hastalığın şiddetine, hastanın yaşına, fıtığın bulunduğu bölgeye, kişinin sağlık durumuna ve tıbbi geçmişine uygun şekilde belirlenen tedavi yöntemlerinde ilk yaklaşım cerrahi olmayan müdahalelerden yanadır. Tedavi süreci sonrasında hastanın omurga fonksiyonlarının düzelmesi beklenmektedir. 

Boyun fıtığı tedavisinde en etkili yöntemlerden biri fizik tedavi ve rehabilitasyondur. Tedavi süreci boyunca kasların güçlenmesi sağlanarak duruş iyileştirilir. Boyun hareketliliğin artması ile hissedilen ağrının azaltılması hedeflenir. Özel egzersizlerle kişiye özel bir şekilde gerçekleşir.  

Fizik tedavi ve rehabilitasyonun yanı sıra ilaç tedavileri, enjeksiyon tedavileri ve masaj terapisi gibi alternatif tedavilerde hastalığın şiddetine göre önerilebilmektedir. Cerrahi olmayan yöntemlerin etkili olmadığı durumlarda ise, ameliyata başvurulmaktadır. 

Boyun fıtığının mikrocerrahi yöntemi ile tedavi edilmesi de mümkündür. Başarılı bir şekilde yönetilen boyun fıtığı ameliyatı sonrasında hastalar günlük hayatlarına hızlı bir şekilde geri dönmekte ve bu dönemi operasyon sonra aldıkları fizik tedavi yöntemleri ile hafif bir şekilde atlatabilmektedirler. 

Boyun Fıtığı Ameliyatı

Cerrahi olmayan tedavi yöntemlerinin yetmediği durumlarda, boyun fıtığı ameliyatına başvurulur. Omurga disklerinin arasında yer alan ve esnekliği sağlayan disk dokularının fıtıklaşarak sinirlere baskı yapması durumunda, baskıyı ortadan kaldırmak ve hastanın yaşam kalitesini artırmak amacıyla yapılan cerrahi bir müdahaledir.    

Çoğu hasta cerrahiden kısa bir süre sonra hatta genellikle 24 saat içinde evine gidebilecek durumda olur. Doktorunuz günlük yaşam aktivitelerine ve işe ne zaman dönebileceğiniz ile ilgili bilgi verecektir. Fizik tedavi ve rehabilitasyon programı, ameliyat sonrası iyileşmeyi hızlandırır. Fizik tedavi uzmanınız ve fizyoterapistinize ameliyat sonrası egzersizler konusunda danışabilirsiniz.

Ameliyat süreci sonrasında ağrının azalması ve sinir fonksiyonlarının normale dönmesi beklenir. Ameliyat sonrasında uygulanan fizik tedavi ve rehabilitasyon tedavileri ile iyileşme süreci sağlıklı bir şekilde desteklemektedir.