Duruş (Postür) Bozuklukları

Modern yaşam tarzı ve gelişen teknolojiler süregelen günlük yaşam alışkanlıklarını değiştirerek, hareketliliğin azalmasına neden olmuştur. Benimsenen hareketsiz yaşam biçimi, televizyon, bilgisayar, telefon ve tabletlerin hatalı duruş pozisyonlarında kullanımı ve bu kullanımların alışkanlık haline gelmesi omurga sağlığını olumsuz yönde etkilemektedir. Postür bozuklukları kişilerin fiziksel görünüşlerinin yanı sıra, kas-iskelet sistemini de bozarak, günlük yaşam kalitesini etkilemektedir ve  kas-iskelet sisteminin uyumlu olmayan bir şekilde dizilmesi sonucunda ortaya çıkan bir durumdur.    

Dururken ya da hareket halindeyken kollar, bel ve bacakların dengede olmaması haline duruş (postür) bozukluğu denir. Kötü duruşlar pek çok sağlık problemine neden olur. Yürürken, eğilirken ya da ayakta dururken bedeninizi doğru tutarak ağrılı rahatsızlıkları ve yaralanmaları önleyebilirsiniz. Çoğunlukla, duruş bozukluğu egzersizleri ve korse kullanımı ile iyileşme mümkündür. Egzersizler, korse ve ortez kullanımı mutlaka uzmanlar rehberliğinde ve takibinde yürütülmelidir. EMOT Plus Omurga Sağlığı Merkezi’nde duruş bozukluğu ve neden olduğu rahatsızlıkların tedavi süreci, ortopedist, nörolog, beslenme uzmanı, fizik tedavi uzmanları ve fizyoterapistlerden oluşan bir ekip çalışması desteği ile yürütülür. 

Postür (Duruş) Bozuklukları Nedir?

Postür diğer anlamıyla duruş, sağlıklı bir omurga sayesinde vücudumuzun yer çekimi karşısında dengede kalmasını sağlayan pozisyonların genel adıdır. Sağlıklı bir duruş, vücudun hem fonksiyonel hem de estetik açıdan dengede kalmasını sağlar. İdeal bir postür için kas ve iskelet yapılarının arasındaki uyum korunmalıdır. Yaşam biçimi, travmalar ve genetik faktörler gibi nedenlerle omurga rahatsızlıkları meydana gelebilir. Omurga rahatsızlıkları kas ve iskelet yapıları arasındaki uyumu bozduğu için, postür bozuklukları meydana gelmektedir. 

Dururken ya da hareket halindeyken kollar, bel ve bacakların dengede olması, en az çaba ile vücut fonksiyonlarının en üst seviyede olması durumudur. Ayakta, otururken veya yatarken görünüşü güzel, dengesi iyi, eklemler üzerinde minimum zorlanma ile organların düzgün ve yeterli çalışmasını sağlayan kişinin kendini yormadan rahat hissettiği postürdür.

Duruş bozuklukları genellikle iki çeşitte incelenmektedir. Vücudun otururken veya ayakta dururken yani statik bir durumda hareketsiz haldeyken dengeli bir duruş sergileyememesi ya da ideal duruşunu koruyamaması durumuna statik postür bozuklukları denmektedir. Yürüme ve eğilme gibi hareket esnasında, vücudun dengesini koruyamaması durumu ise, dinamik postür bozuklukları şeklinde açıklanmaktadır. Bo bozukluklar kişilerin günlük aktivitelerini gerçekleştirmesini zorlaştırabilir, sürekli yorgunluk hissetmenize neden olabilir ve ağrıya yol açabilir. 

Postür (Duruş) Bozuklukları Neden Olur?

Postür bozukluğu, en kısa anlamıyla vücudun normal dizilimi ve simetrisinden uzaklaşmasıdır ve birçok farklı nedene bağlı olarak ortaya çıkabilmektedir.  Kifoz, skolyoz, lordoz, düşük omuz ve birçok duruş bozukluğu kişiden kişiye değişebilir. Hareketsizlik, kalıtımsal durumlar, çalışma ve aktiviteler sırasında sürdürülen duruş, kas kuvveti dengesizlikleri, yanlış spor yapmak, bu sorunlara yol açabilir.

Çalışan insanların ve öğrencilerin maruz kaldığı uzun süren bilgisayar kullanımları, telefon ve tablet kullanımlarında omurga duruşuna dikkat edilmemesi, yanlış oturma pozisyonları gibi durumlar hatalı duruş alışkanlıklarına neden olabilmektedir. 

Kalıtımsal nedenlerle oluşan skolyoz ve lordoz gibi rahatsızlıklar duruş bozukluklarına neden olabilmektedir. Belli kas gruplarının fazla çalışması ve belli kas gruplarının az çalışması kaslar üzerinde dengesizlik yaratabilmektedir. Örneğin, sırt kaslarının zayıf kalması ancak karın kaslarının daha güçlü olmasından kaynaklanan dengesizlikler postur bozukluğu yaratabilmektedir. 

Travmalar, omurga yapısında hasar bıraktıysa eğer bu durum kişide duruş bozuklukları yaratabilir. Bununla birlikte hareketsiz bir yaşam tarzı kasların güçsüzleşmesine neden olmaktadır. Bu ise, omurga stabilitesinin azalmasına yol açabilir. Obezite ise, fazla kilo nedeniyle omurgaya ekstra yük bindirerek hizalanmanın bozulmasına neden olabilmektedir. 

• Genetik faktörler 
• Kas ve iskelet sistemindeki zayıflıklar
• Travmalar
• Kas dengesizlikleri
• Hareketsiz yaşam tarzı
• Obezite

Postür (Duruş) Bozuklukları Belirtileri Nelerdir?

Postür diğer adıyla duruş bozukluklarının belirtileri kişinin yaşı, genetik faktörler ve sorunun şiddetine göre değişiklik göstermektedir. Yaygın olarak görülen belirtisi bel, boyun ve sırt bölgesinde hissedilen ağrıdır. Kimi zaman kamburluk gibi fiziksel olarak görüntüyü etkileyen asimetrik vücut yapısı görülebilmektedir. 

Postür bozuklukları bazı hareketlerin zor ve ağrılı gelmesi sebebiyle hareket kısıtlılığına yol açabilmektedir. İlerleyen vakalarda ise nefes almada zorluk hissedilmesi bir belirti olarak sayılabilmektedir. Örneğin, omurga eğriliği göğsün kapasitesini azaltabilmektedir bunun sonucunda solunumda zorluk yaşanabilmektedir. 

Yaygın olarak görülen duruş bozukluğu belirtileri aşağıdaki gibidir:

• Bel,boyun ve sırt bölgesinde hissedilen ağrılar
• Enseden gelen baş ağrısı
• Vücutta asimetrinin görünmesi
• Kas spazmları 
• Nefes almada hissedilen güçlük 
• Sürekli hissedilen yorgunluk
• Kambur duruş 

Postür (Duruş) Bozuklukları Türleri Nedir?

Duruş bozuklukları kifoz (kamburluk), lordoz, skolyoz ve düz sırt gibi farklı türlere sahiptir. Omurganın şekline göre ve eğriliğin bölgesine göre değişiklik göstermektedir. 

Kifoz: Halk dilinde kamburluk olan geçen kifoz, fiziksel olarak başın vücuda göre biraz daha önce olması, sırt bölgesinde bir çıkıntı fark edilmesi ve bel çukurunun normalden daha fazla olmasıyla anlaşılabilen bir omurga rahatsızlığıdır. 

Lordoz: Omurganın doğal kavislerinden biri olan, lomber yani bel ve servikal yani boyun bölgesinde bulunan lordoz, vücut duruşunu desteklemektedir. Ancak kavisin artması yada azalması durumlarında omurga rahatsızlıklarına sebebiyet vermektedir. 

Skolyoz: Omurganın yana doğru eğrilmesiyle oluşan skolyoz, kişinin duruşunu etkileyerek kendisini belli eder. Eğriliğin oluştuğu bölgeye paralel bir şekilde omuzlarda ve kalçada asimetri oluşturabilmektedir.

Düz sırt: Sağlıklı bir omurga doğal kavislere sahiptir. Omurgada yer alan doğal kavislerin kaybolması düz sırt rahatsızlığına neden olur. En yaygın belirtilerinden biri hareket kabiliyeti ciddi şekilde etkilemesi sonucu görülebilir.  

Postür (Duruş) Bozuklukları Nasıl Düzelir?

Duruş bozuklukları günümüz yaşam şekli itibariyle birçok insanda görülmektedir. Erken teşhis ise, etkili bir tedavinin ilk adımı olarak tanımlanabilir. Aynı zamanda sağlıklı bir omurgaya sahip olabilmek, günlük yaşam şeklinin ve duruş alışkanlıklarının değiştirmesi ile de mümkündür. Tedavi yöntemleri rahatsızlığın seyrine, türüne ve şiddetine göre değişmektedir. Bununla birlikte hastanın yaşı, tıbbi geçmişi, genetik faktörler gibi etkenler nedeniyle de tedavi yaklaşımı değişmektedir. 

Fizyoterapi, hatalı duruş nedeniyle gelişen omurga rahatsızlıkları için uygulanan en etkili tedavi yöntemlerinden biridir. Amacı ise, kişinin sağlıklı bir omurga yapısına sahip olmasını ve günlük yaşantısını kesintiye uğramadan sürdürebilmesini sağlamaktır. Fizyoterapi, Omurga eğriliklerinin düzelmesinde, kasların güçlendirilmesi ve sonucunda doğru duruşun sağlanmasında önemli bir yol uygulamaktadır.   

Duruş korsesi, özel tasarlanmış tabanlıklar gibi ortopedik destek araçları hekim tavsiyesi üzerine kullanılabilen ve duruş bozukluğunun giderilmesi için önerilebilen bir tedavi yöntemi yöntemidir. Takibinin sağlanması ise tedavinin seyri açısından büyük önem taşımaktadır. 

Ergonomik düzenlemeler hem duruş bozukluklarının önlenmesine hem de tedavi sürecindeki beklenen iyileşmenin hızlı bir şekilde elde edilmesine olanak sağlamaktadır. Her bireyin çalışma ortamının doğru duruş pozisyonuna uygun olması beklenmektedir. 

Duruş bozukları tedavi yöntemleri arasında cerrahi müdahaleler yalnızca cerrahi olmayan müdahalelerin etkili olmadığı yerlerde uygulanmaktadır. Ciddi skolyoz vakaları ya da endoskopik bel ameliyatları gibi cerrahi müdahaleler multidisipliner bir yaklaşımla ele alınmaktadır.