Elektrofizyoloji bilim dalının elektromiyografi (EMG)/elektronörografi (ENG) bölümü sinir sisteminin “çevresel sinir sistemi denen kas, kas sinir kavşağı ve kol-bacaklardaki çevresel sinirlerin özelliklerini inceleyen bir bilim dalıdır. Bunun için bütün bu işlevleri yapabilen kompakt bir cihaz olan EMG/ENG cihazı kullanılır.
ENG işlemi sinir iletim özelliklerin ölçmekte kullanılır. Bireyin el veya ayaklarının belli noktalarına (çevresel sinirlerin geçtiği noktalar) yüzeyel elektrot yerleştirilir. Daha sonra ayni sinirin geçtiği bir başka noktadan elektriksel uyartım verilir ve ilk elektrottan bu uyartıma elde edilen yanıt kaydedilir. Uyartım ile kayıt noktaları arasındaki mesafe ölçülür. Cihazın ekranından uyartım noktası ile elde edilen yanıtın başlangıcı arasındaki süre ölçülür. Böylece hız=mesafe/süre formülü ile sinirin iletme hızı hesaplanır. Ayni zamanda elde edilen yanıtın boyu ve şekil özelliklerine de dikkat edilir. Bütün sinirlerin önceden belirlenmiş normal değerleri vardır. Buna göre kişinin tüm sinirleri ya da bir siniri, ayni kişinin diğer sinirlerine veya gerekirse karşı yana ve bilinen normlara göre değerlendirilerek anormal olup olmadığına karar verilir. Bu tetkik polinöropatiler ve tuzak nöropatilerin tanısında değerlidir. Bazen ana tanı yöntemidir.
EMG işlemi için steril, tek kullanımlık iğne elektrotlar kullanılır. İğne herhangi bir kasın göbeğine batırılır. Önce tam istirahatte, sonra hafif istemli kasıda ve son olarak tam güç ile kasılmada kas aktivitesi değerlendirilir. Bel/boyun fıtıklarının neden olduğu sinir kökü basılarında, kas hastalıklarında (miyopati), bazı omurilik hastalıklarında (motor nöron hastalığı-ALS), sinir kesileri ve yaralanmalarında ana tetkik yöntemidir.
- Bel/boyun fıtıkları
- Polinöropatiler
- Tuzak nöropatileri (karpal tünel sendromu, kübital oluk sendromu)
- Sinir/pleksus travmaları
- Kas-sinir kavşak hastalıkları (miyastenia gravis)
- Miyopatiler
Kas-sinir kavşak hastalıklarında ise kasın yorulması ile ilgili olarak ardısıra uyartım denen bir yöntem ile tanı konabilir. Bu yöntem elektriksel uyartımların farklı frekanslarda diziler halinde verilmesi şeklinde uygulanır. Gerekirse daha yeni bir teknik olan tek lif EMG ile de kas-sinir kavşağının işlevleri değerlendirilebilir. Elektrofizyolojinin pek çok farklı uygulaması daha vardır. Elektroensefalografi (EEG), uyartılmış potansiyeller (somatosensoriyel, işitsel, görsel), uyku çalışmaları, video-EEG monitorizasyon gibi.